Non-profit cultuur website

Het noorden 7000 jaar geleden

Geen mooie groene dijken of idyllische terp- en wierde-dorpjes. Zelfs nog geen hunebedden maar een woeste zee die grote delen van Groningen en Friesland overspoelde. Zelfs de Waddeneilanden waren er niet om de Noordzee af te remmen. Vanaf de stad Groningen kon je met droge voeten via de Hondsrug naar Drenthe lopen maar dan moest je wel uitkijken voor beren en wolven want die waren er toen nog volop. Er wandelden hier destijds verschillende soorten volken rond, die leefden van de jacht en het verzamelen van gewassen. Ze hadden niet echt een vaste woonplaats want als het voedsel op was trokken ze weer verder. Zo was het leven hier in Ons Mooie Noorden, zo’n 7000 jaar geleden. Maar de jagers maakten plaats voor vaste bewoners en het water werd uiteindelijk bedwongen, al zou dat nog een paar duizend jaar duren.

 

Trechterbeker volk
Zo’n 6000 jaar geleden vestigden de eerste vaste bewoners van het Noorden zich, het zogeheten Trechterbeker volk. Zij bouwden niet alleen de beroemde hunebedden en lieten een schat aan archeologische vondsten na maar waren ook de eerste mensen die hier leefden van landbouw en veeteelt. Ze bouwden van leem en riet de eerste woningen, die dienst deden als slaap en verblijfplaats.

Met de groei van landbouw en veeteelt werden ook de verblijfplaatsen groter en de eerste kleine boerderijtjes waren een feit. Zowel de eerste woningen als de eerste boerderijen in het noorden zijn nauwkeurig nagebouwd in het Hunebedcentrum in de Drentse plaats Borger.

Bevolking van het noorden

In de paar duizend jaar daarop kwamen er steeds meer volkeren en uiteindelijk werd Noord Nederland rond  600 voor Christus bewoond door diverse stammen, waaronder de Saksen, Friezen, Jutten en Angelen. De Friezen waren destijds het meest actief in de provincie Groningen, wat toen nog niet bestond want er waren geen provincies. Van hieruit trokken ze zowel naar het westen, de huidige provincie Friesland, als naar het oosten, de Duitse regio West Friesland.

Hunebed bij Borger

Terpen en wierden

Rond 400 voor Christus begon men in Groningen en Friesland met het bouwen van verhogingen tegen het steeds verder stijgende water, als gevolg van de opwarming van de aarde. In Friesland noemt men deze verhogingen terpen en in Groningen voornamelijk wierden. Zo beschermden de inwoners voor het eerst hun woongebieden tegen het water. Op deze terpen werden later ook kerken gebouwd en tegenwoordig vormen ze nog het hart van vele dorpen. Het bewonen van het noorden ging niet zonder slag of stoot want regelmatig nam de zee terug wat haar afgenomen was en verdwenen hele gebieden weer onder water. Met het bouwen van kleine dijkjes en terpen, die regelmatig weer in zee verdwenen, veranderde het landschap in Groningen en Friesland regelmatig. Tussen 1100 en 1500 werd Nederland van zeedijken voorzien maar deze braken nog regelmatig door. Pas na de watersnoodramp in 1953 zijn de veiligheidsnormen voor dijken in Nederland dusdanig bijgesteld dat we ons redelijk veilig kunnen voelen maar we moeten waakzaam blijven. Door het stijgen van de zeespiegel moeten de dijken op sommige plekken in het noorden alweer worden verbreed en verhoogd.

Trechterbeker

Eerste woning trechterbekervolk

Hunebedcentrum
Meer weten over de geschiedenis van de eerste inwoners van Ons Mooie Noorden? Bezoek het Hunebedcentrum in Borger of neem een kijkje

op hun website:www.hunebedcentrum.eu

Al onze reportages, foto's en video's worden
in eigen beheer door het team van
Ons Mooie Noorden gemaakt.
Het auteursrecht op deze website berust bij
Ons Mooie Noorden of bij derden welke bij toestemming dit (beeld)materiaal beschikbaar
hebben gesteld aan Ons Mooie Noorden.

Vermenigvuldiging in wat voor vorm dan ook
is alleen toegestaan door voorafgaande
toestemming door auteursrechthebbende.

Delen van onze pagina's op Facebook, zoals in
de linker kolom aangegeven, is toegestaan.
Mail ons voor vragen omtrent gebruik van
ons (beeld)materiaal:
mail@onsmooienoordn.nl

© Ons Mooie Noorden 2019

Gepubliceerd op 1 februari 2019

 

© Ons Mooie Noorden 2019